J....... K...... L......
Jednostka uczestnictwa - fundusze inwestycyjne składają się z określonej liczby jednostek uczestnictwa, tak więc każda z nich stanowi pewną część majątku funduszu. Poprzez zakup jednostek uczestnictwa stajemy się współudziałowcami funduszu. Wartość, a zarazem i cena jednostek uczestnictwa jest zmienna i zależy od wartości aktywów netto funduszu. W zależności od polityki inwestycyjnej funduszu oraz czy osiąga on zyski z zainwestowanego kapitału, czy też nie, wartość jego aktywów maleje lub rośnie, a co za tym idzie maleje lub rośnie wartość naszych aktywów proporcjonalnie do ilości posiadanych jednostek uczestnictwa. Tak więc wartość jednostek uczestnictwa funduszu jest odzwierciedleniem wartości aktywów netto funduszu. Są one na bieżąco wyceniane, a ich wartości podawane są w prasie codziennej, telewizji, telegazecie, stronach internetowych funduszy oraz domów maklerskich. Jednostki uczestnictwa są podzielne, mogą być dziedziczone lecz nie mogą być sprzedawane lub darowane innej osobie.
Karta chipowa - to rodzaj karty płatniczej wyposażonej w układ elektroniczny znacząco zwiększający poziom zabezpieczeń środków finansowych przed ich wykorzystaniem przez osoby nieupoważnione. W wykorzystaniu tych kart zwiększono kontrolę dostępu do karty, wprowadzono możliwość szyfrowania i deszyfrowania informacji, a także generowania i weryfikacji podpisów cyfrowych. Najczęściej karty te oprócz elektronicznego układu są wyposażone także w standardowy pasek magnetyczny.
Karta debetowe - jest jednym z rodzajów karty płatniczej. Dzięki karcie debetowej mamy możliwość korzystania ze środków pieniężnych bez konieczności posiadania przy sobie gotówki, nawet w sytuacji gdy nie dysponujemy wystarczającą ilością środków na rachunku bieżącym. Umożliwia nam to umowa z bankiem, który w takiej sytuacji udostępnia potrzebne środki w ustalonej wcześniej wysokości. Należy jednak pamiętać, iż ustanowiony w taki sposób debet na karcie należy spłacić w terminie ustalonym w umowie, w przeciwnym razie zostaje uruchomiona procedura naliczania odsetek karnych oraz karta może zostać zablokowana. Warto również zaznaczyć, że dług na karcie debetowej należy spłacić w całości, a nie jak w przypadku kart kredytowych jedynie w części.
Karta kredytowa - jest podobnym do karty debetowej produktem usług bankowych. Niewątpliwym atutem karty kredytowej jest opcja „zaciągnięcia kredytu” w banku w sytuacji, gdy zabraknie nam pieniędzy na uregulowanie aktualnie wykonywanych przez nas operacji płatniczych. Zwykle limit zaciąganego kredytu jest ściśle określony w umowie zawieranej pomiędzy bankiem, a wnioskodawcą karty kredytowej i jest on uzależniony od wysokości dochodów klienta, jego zdolności kredytowej, jak również oczekiwań i potrzeb. Co więcej usługa ta jest dostępna zarówno w kraju jak i za granicą. Niekorzystną stroną takiej umowy jest fakt, iż banki naliczają odsetki od zaciągniętego kredytu po upływie okresu, w którym posiadacz musi go spłacić w części lub w całości (okres ten jest wyraźnie zaznaczony w umowie). Z reguły odsetki z tytułu kredytu na karcie są większe niż odsetki od innego rodzaju kredytów i są naliczane od momentu rozliczenia transakcji.
Karta obciążeniowa (ang. charge) – stanowi połączenie karty kredytowej i debetowej. Jest wydawana posiadaczowi rachunku bankowego. Używa jej się w podobnie jak karty kredytowej, rozliczenie z bankiem następuje w ustalonym terminie, a wówczas bank pobiera z rachunku kwotę, jaka wykorzystana została przy płatnościach kartą.
Karta płatnicza - to karta, za pomocą której możemy dokonywać rozliczeń bezgotówkowych ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym. By zapewnić bezpieczeństwo korzystania z nich, na każdej karcie zapisane są dane identyfikacyjne: imię i nazwisko posiadacza, jej numer oraz termin ważności. W celu utrudnienia korzystania z karty osobom nieupoważnionym używa się także kodu PIN (ang. Personal Identification Number) znanego jedynie użytkownikowi karty, wprowadzanego przy każdej transakcji.
Karta przedpłacona - to inny rodzaj karty płatniczej, ze środków której możemy korzystać, gdy nie chcemy lub nie możemy używać „żywej” gotówki. Jej specyficzny charakter polega na tym, iż zawiera ona tylko tyle środków pieniężnych, ile wcześniej na nią wpłacimy. Kartę przedpłaconą możemy uzyskać na okaziciela, nie mając rachunku w danym banku.
Karta wirtualna - w sposobie działania przypomina kartę przedpłaconą. za jej pomocą możemy dokonywać rozliczeń bezgotówkowych w Internecie, gdyż istnieje ona jedynie wirtualnie jako numer. Przy karcie wirtualnej dysponujemy tylko taką ilością środków jaką uprzednio wpłaciliśmy.
Komisja Nadzoru Bankowego - sprawuje nadzór nad działalnością banków. Jej organem wykonawczym Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego. Wśród głównych zadań Komisji Nadzoru Bankowego wymienia się:
- definiowanie zasad działania banków w celu zapewnienia bezpieczeństwa środków pieniężnych zgromadzonych przez klientów w bankach,
- nadzorowanie banków w zakresie przestrzegania określonych ustaw, statutu i innych przepisów prawa oraz obowiązujących je norm finansowych,
- przeprowadzanie okresowych ocen ekonomicznego stanu banków i prezentowanie wyników Radzie Polityki Pieniężnej,
- opiniowanie zasad organizacji nadzoru bankowego i ustalanie trybu jego wykonywania.
Art. 77 ust. 2 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym do 31 grudnia 2007 roku definiuje skład Komisji Nadzoru Bankowego:
- Przewodniczący Komisji - Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego albo wyznaczony przez niego Zastępca Przewodniczącego;
- Zastępca Przewodniczącego Komisji - minister właściwy do spraw instytucji finansowych lub delegowany przez niego sekretarz lub podsekretarz stanu w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw instytucji finansowych;
- przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;
- Prezes Zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego;
- Prezes Narodowego Banku Polskiego albo wyznaczony przez niego Wiceprezes Narodowego Banku Polskiego;
- przedstawiciel ministra właściwego do spraw instytucji finansowych;
- Generalny Inspektor Nadzoru Bankowego.
Komisja Nadzoru Finansowego - została powołana celem ochrony, nadzoru, bezpieczeństwa rozwoju i przejrzystości funkcjonowania rynku finansowego w Polsce. Komisja Nadzoru Finansowego została powołana w celu sprawowania nadzoru nad sektorem bankowym, rynkiem kapitałowym, ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz nad instytucjami pieniądza elektronicznego. Do głównych zadań Komisji należy ponadto:
- podejmowanie działań służących prawidłowemu funkcjonowaniu rynku finansowego,
- podejmowanie działań mających na celu rozwój rynku finansowego i jego konkurencyjności,
- podejmowanie działań edukacyjnych i informacyjnych w zakresie funkcjonowania rynku finansowego,
- udział w przygotowywaniu projektów aktów prawnych w zakresie nadzoru nad rynkiem finansowym,
- stwarzanie możliwości polubownego i pojednawczego rozstrzygania sporów między uczestnikami rynku finansowego, w szczególności sporów wynikających ze stosunków umownych między podmiotami podlegającymi nadzorowi Komisji a odbiorcami usług świadczonych przez te podmioty,
- wykonywanie innych zadań określonych ustawami.
Celem nadzoru nad rynkiem finansowym jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania tego rynku, jego stabilności, bezpieczeństwa oraz przejrzystości, zaufania do rynku finansowego, a także zapewnienie ochrony interesów uczestników tego rynku.
Nadzór nad działalnością KNF sprawuje Prezes Rady Ministrów. W skład Komisji Nadzoru Finansowego wchodzą:
- Przewodniczący KNF,
- Dwóch zastępców Przewodniczącego KNF,
- Minister właściwy do spraw instytucji finansowych albo jego przedstawiciel,
- Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego albo jego przedstawiciel,
- Prezes Narodowego Banku Polskiego albo delegowany przez niego Wiceprezes Narodowego Banku Polskiego,
- Przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Kredyt bankowy - to główny produkt działalności usługowej prowadzonej przez banki. Kredyt stanowi zawartą w formie pisemnej umowę pomiędzy bankiem a kredytobiorcą, w której bank zobowiązuje się postawić do dyspozycji kredytobiorcy określoną kwotę na określony cel i czas, zaś kredytobiorca zobowiązuje się wykorzystać kredyt zgodnie z umową oraz zwrócić pobraną kwotę wraz z należnymi prowizjami i odsetkami.
Warunki do uzyskania pozytywnej zgody banku na udzielenie kredytu zawarte są w regulaminie, statucie, a wysokość opłat określona jest w tabelach opłat i prowizji. Możliwość uzyskania kredytu jest ustalana w oparciu o określone kryteria którymi kierują się banki. Wśród tych kryteriów można wymienić:
- historię kredytową klienta (pozytywną lub negatywną),
- rodzaj umowy o pracę kredytobiorcy (na okres określony/nieokreślony),
- wysokość dochodów kredytobiorcy,
- ilość osób na utrzymaniu,
- dodatkowe zobowiązania finansowe wobec innych instytucji,
- wiek,
- stosunek do służby wojskowej,
- inne,
a w zależności od rodzaju kredytu także:
- dokumenty dotyczące finansowanej inwestycji (nieruchomości lub samochodu), poręczenia, inne zbezpieczenia (np. weksel), itp.
Dokumentem, który szczegółowo określa warunki kredytu jest umowa. Standardowa umowa kredytowa określa:
- warunki datę i miejsce zawarcia umowy,
- informacje o stronach umowy,
- postanowienia ogólne,
- kwotę i walutę kredytu,
- cel kredytu oraz warunki jego uruchomienia,
- termin i sposób postawienia do dyspozycji kwoty kredytowej,
- zasady i termin spłaty kredytu,
- wysokość prowizji i opłat,
- wysokość oprocentowania,
- przedmiot zabezpieczenia kredytu,
- zakres uprawnień stron umowy,
- inne ustalenia.
W zależności od okresu kredytowania wyróżniamy kredyty krótkoterminowe (okres spłaty do 1 roku), średnioterminowe (okres spłaty od 1 roku do 3 lat) i długoterminowe (okres spłaty powyżej 3 lat).
Kredyt konsolidacyjny - jest jedną z form restrukturyzacji długu. Jest to połączenie kilku mniejszych kredytów w jeden większy, ale o niższych ratach. Może to nastąpić gdy wierzycielem długów jest jedna instytucja finansowa. Często jednak, gdy kredyty te są zaciągnięte u różnych wierzycieli, dłużnik może zwrócić się do jednej instytucji finansowej o wykupienie długów i ich konsolidację.
Kredyt odnawialny - to kredyt krótkoterminowy na stałe przypisany do rachunku bankowego. Oznacza to w praktyce, że środki na rachunku bankowym są powiększone o kwotę kredytu ustaloną w umowie, która traktowana jest jako osobiste środki finansowe klienta. Przy każdorazowym wpływie środków pieniężnych na rachunek bankowy, zadłużenie jest automatycznie spłacane. Kwestią godną uwagi jest znaczny stopień oprocentowania tego rodzaju kredytów, gdyż zwykle są one wyższe niż w przypadku kredytów konsumpcyjnych, dlatego jeśli potrzebujemy gotówki na sfinansowanie jednorazowego zakupu bardziej wskazane jest zaciągnięcie zwykłego kredytu konsumpcyjnego. Należy pamiętać aby nie przekraczać kwoty zaciąganego kredytu zapisanej w umowie, ponieważ pociąga to za sobą możliwość wezwania kredytobiorcy do spłaty całego zadłużenia.
Kredyt studencki - ma w założeniu umożliwienie rozpoczęcia studiów ludziom, którym sytuacja materialna na to nie pozwala. Jest szczególną formą działalności banków, mającą na celu wspieranie młodych ludzi w podnoszeniu kwalifikacji, rozwoju nauki i szkolnictwa wyższego. Kredyty te są udzielane przez wybrane banki komercyjne, a ich oprocentowanie wynosi jedynie połowę głównej stopy procentowej ustalonej przez Narodowy Bank Polski. Dzieje się tak za sprawą dopłat do odsetek do tychże kredytów przez Skarb Państwa. O kredyt studencki mogą ubiegać się wszystkie osoby rozpoczynające naukę, mające poniżej 25 roku życia, zainteresowane tego rodzaju umową, jednak pierwszeństwo w otrzymaniu takiego kredytu mają osoby znajdujące się w trudnej sytuacji finansowej. Kredyt ten przydzielany jest bez względu na to, czy jest to uczelnia publiczna, czy niepubliczna, obejmuje on także studia doktoranckie. Pieniądze są z niego wypłacane co miesiąc przez 10 miesięcy w roku, przez cały okres studiów, lecz nie dłużej niż przez 6 lat (w przypadku studiów magisterskich) lub 4 lat (w przypadku studiów doktoranckich). Spłata kredytu studenckiego rozpoczyna się po dwóch latach od momentu ukończenia nauki i może trwać co najmniej dwa razy dłużej niż czas, w którym student pobierał transze kredytu. Studenci, którzy mają wyjątkowo dobre wyniki w nauce, mogą liczyć na umorzenie części zadłużenia. W wyjątkowych sytuacjach (np. za sprawą nieszczęśliwego wypadku, trwałej choroby lub kalectwa) kwota kredytu może być obniżona w części lub w całości.W Polsce możliwość uzyskania kredytu studenckiego została wprowadzona w 1998 roku, poszerzono jej ofertę w 2004 roku o wybór tego sposobu finansowania dla studiów doktoranckich.
Kurs walutowy - to wyznacznik ilości jednostek waluty krajowej potrzebnej do zakupu jednostki waluty obcej.Możemy wyróżnić kilka typów działań sprowadzających się do określenia kursu waluty:
- kurs płynny – cena waluty obcej wyrażona w jednostkach waluty krajowej jest określana na międzynarodowym rynku finansowym poprzez różnicę między podażą, a popytem na tę walutę. Popyt na daną walutę (a więc i jego cena w stosunku do innych walut) uzależniona jest od kondycji gospodarki kraju emitującego ją, sytuacji polityczno-prawnej, sytuacji społecznej, geopolitycznej. Im gospodarka danego kraju lepiej funkcjonuje i lepsze są perspektywy jej rozwoju, tym popyt na walutę jest większy, co pociąga za sobą wzrost jej wartości.
- kurs stały – kurs danej waluty podlega wahaniom rynkowym podobnie jak w przypadku kursu płynnego, lecz wahania popytu i podaży wpływające na wartość waluty są możliwe jedynie w zakresie dopuszczonym przez państwo,
- kurs sztywny – cena waluty krajowej w stosunku do innych walut jest ustalana odgórnie przez odpowiednie organy państwowe. Indeks wartości waluty zmieniany jest co pewien okres i nie podlega wahaniom rynku. Przy występowaniu kursu sztywnego w gospodarce podjęcie decyzji władz państwowych o wzroście wartości waluty nazywamy rewaluacją, zaś obniżenie jej wartości w stosunku do innych walut nazywamy dewaluacją.
LIBOR (ang. London Interbank Offered Rate) - stopa procentowa kredytów oferowanych na rynku międzybankowym w Londynie przez cztery główne banki: Bankers Trust, Bank of Tokyo, Barclays i National Westminster. Stanowi bazową stopę procentową dla ustalania oprocentowania kredytów i depozytów na rynku międzybankowym. Stawka LIBOR jest ciągle aktualizowana i zmienia się w zależności od sytuacji ekonomicznej. Jest ona ustalana odrębnie dla określonych walut na przewidywane z góry okresy obowiązywania – jeden lub trzy miesiące, rok. Ze stawką LIBOR stykają się w Polsce klienci banków biorący kredyty w walutach obcych, których oprocentowanie ustalane jest na podstawie stawek londyńskich.
Limit kredytowy - jest to ustalany przez bank limit środków dostępnych w danym produkcie bankowym (np. limit w koncie, lub limit w karcie kredytowej). Limit kredytowy jest ustalany w odniesieniu do zdolności kredytowej posiadacza rachunku, przy uwzględnieniu okresu prowadzenia rachunku bankowego oraz ilości środków wpływających na tenże rachunek. W zależności od kwoty systematycznie zasilającej konto bankowe, limit kredytowy może stanowić procentową część lub jej wielokrotność. Limit kredytowy stanowi dodatkowe zabezpieczenie dla posiadacza rachunku na ewentualność opóźnień w otrzymywaniu środków w sytuacji konieczności uregulowania przez niego bieżących zobowiązań.
Linie kredytowe - to wygodny instrument finansowy, dzięki któremu klient banku może w łatwy sposób pozyskać dodatkowe środki, pozwalające np. uregulować bieżące zobowiązania finansowe, bez konieczności podpisywania dodatkowej umowy kredytowej. To produkt tożsamy z kredytem odnawialnym. Linie kredytowe są tworzone w ramach rachunku bankowego. Środki dostępne na rachunku bankowym są powiększone o kwotę, z góry określoną umową z bankiem. Wykorzystanie środków udostępnionych przez bank za pośrednictwem linii kredytowej pociąga za sobą konieczność spłaty odsetek od niej. Spłata kredytu „zaciągniętego” w ten sposób następuje automatycznie wraz z napływem środków na rachunek. Umowa przewiduje również sytuację, w której posiadacz rachunku nie ureguluje w odpowiednim czasie zobowiązania, powstałego w skutek wypłaty z linii kredytowej, przez co zostanie obciążony kosztem dodatkowych odsetek karnych.




