P....... R...... S......
Papier wartościowy - jest dokumentem stwierdzającym istnienie prawa majątkowego, bez którego wykonywanie tego prawa nie jest możliwe (np. posiadać prawo udziału w zysku). Przeniesienie własności tego dokumentu powoduje również przeniesienie prawa. By stać się właścicielem papierów wartościowych można nabyć je na rynku pierwotnym (bezpośrednio od emitenta) lub na rynku wtórnym (np. odkupując je od pierwszego nabywcy od emitenta na giełdzie).
Pieniądz - jest miernikiem wartości usług i dóbr materialnych, służącym jako środek płatniczy przy ich wymianie. Za emisję pieniądza odpowiedzialne jest państwo, które zleca to zadanie bankowi centralnemu.
Płynność finansowa - oznacza zdolność podmiotu gospodarczego do terminowego regulowania bieżących zobowiązań finansowych. Zabezpieczeniem tej zdolności są nie tylko dostępne środki finansowe, ale również cały kapitał przedsiębiorstwa, na który składać się mogą: nieruchomości, maszyny, papiery wartościowe, udziały w innych firmach, akcje i inne, które w razie koniczności uregulowania bieżących zobowiązań mogą zostać sprzedane.
Poręczyciel - przez umowę poręczenia zobowiązuje się względem wierzyciela do wykonania zobowiązania w przypadku, gdyby dłużnik tego zobowiązania nie wykonał. Oświadczenie poręczyciela winno być złożone na piśmie.
Pożyczka - jest definiowana przez Kodeks Cywilny jako umowa, w której pożyczkodawca zobowiązuje się przenieść na rzecz pożyczkobiorcy określoną ilość pieniędzy lub rzeczy oznaczonych co do gatunku, a pożyczkobiorca zobowiązuje się do zwrotu tej samej ilości pieniędzy lub tej samej ilości rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Pożyczka może być odpłatna lub nieodpłatna, a wynagrodzeniem dla przykładu mogą być odsetki wyrażone w procentach (od pożyczanej kwoty). Pożyczka podlega zwrotowi w określonym w określonym terminie. Pożyczka może być udzielona na dowolny cel.
Pożyczka hipoteczna - to pożyczka udzielana na podstawie umowy instytucji finansowej i kredytobiorcy, wraz z którą następuje przekazanie środków pieniężnych, czego zabezpieczeniem jest hipoteka na określonej nieruchomości. Od kredytu hipotecznego z reguły odróżnia ją krótszy okres spłaty, a także wyższe odsetki. W niektórych przypadkach banki zastrzegają cel kredytowania np. niemożność przeznaczenia środków na cele spekulacyjne lub na działalność gospodarczą.
Prowizja bankowa - jest formą należności pobieraną przez bank w zamian za świadczone przez niego usługi. Jest ona naliczana w dwojaki sposób: wartość prowizji ustala się procentowo od wartości usługi lub ustala się stałe wysokości prowizji, które znajdują się w tabeli opłat i prowizji.
Rachunek bankowy - jest zwany również kontem bankowym. Założenie rachunku bankowego następuje wraz z podpisaniem umowy między bankiem, a klientem. Ta usługa bankowa przewiduje przechowywanie środków pieniężnych oraz dokonywanie za ich pomocą wszelkiego rodzaju rozliczeń i przelewów, za określoną opłatą. Dodatkowo środki te mogą być oprocentowane, a zysk z tego tytułu jest dopisywany do rachunku, jeżeli tak stanowi umowa.Rachunek bankowy może mieć maksymalnie dwóch posiadaczy, upoważnionych do korzystania z niego.
Rachunek bieżący - zwany jest popularnie ROR-em (rachunkiem oszczędnościowo-rozliczeniowym) lub kontem, służy do przeprowadzania bieżących rozliczeń klienta, tzn. środkami, które wpływają na ten rachunek, mogą być automatycznie opłacane zobowiązania właściciela rachunku wobec wybranych przez niego instytucji, firm lub osób, jak również klient może nimi dowolnie dysponować w inny sposób (dokonywać wpłat lub wypłat w formie gotówkowej lub w formie bezgotówkowej), obecnie także za pośrednictwem Internetu. Bank samodzielnie nie ma prawa dysponować środkami klienta na rachunku (bez pisemnej zgody klienta). Nie wymagana jest natomiast zgoda klienta na dysponowanie zgromadzonymi środkami w przypadku ich zajęcia na podstawie wyroków sądowych. Rachunek bieżący jest rachunkiem awista, gdyż środki na nim zgromadzone są wypłacane klientowi na jego żadanie.
Rachunek oszczędnościowy - stanowi rozwiązanie pośrednie pomiędzy lokatą, a rachunkiem bieżącym. Rachunek oszczędnościowy jest zwykle wyżej oprocentowany niż rachunek bieżący, a wypłata pieniędzy nie oznacza zmniejszenia oprocentowania, jak w przypadku zwykłej lokaty. Istnieją jednak czasami pewne obostrzenia w dysponowaniu środkami zgromadzonymi na nim, np. można dokonywać wypłaty środków tylko co jakiś czas, lub przelew z tego rachunku może być dokonywany tylko na jeden, wskazany wcześniej przez posiadacza, rachunek bankowy. Zazwyczaj wysokość oprocentowania na rachunku oszczędnościowym zależy od wielkości przetrzymywanej kwoty lub od czasu, przez jaki jest utrzymywana na odpowiednio wysokim poziomie.
Rachunek pomocniczy - jest zakładany wedle potrzeb klienta i służy do wyodrębniania środków na wybrany cel i przeprowadzania rozliczeń w ściśle określonym celu.
Rada Polityki Pieniężnej (RPP) - jest organem Narodowego Banku Polskiego, w którego skład wchodzą: Przewodniczący Rady, którym jest Prezes NBP oraz 9 członków, z których 3 jest powołanych przez Prezydenta RP, 3 przez Sejm i 3 przez Senat. Członkowie RPP powoływani są na 6 lat, bez możliwości odwołania w trakcie kadencji. Zgodnie z ustawą o Narodowym Banku Polskim do najważniejszych zadań RPP należy:
- ustalanie założeń polityki pieniężnej NBP,
- ustalanie wysokości stóp procentowych banku centralnego,
- ustalanie zasad operacji otwartego rynku, tzn. emisji lub skupu papierów wartościowych przez bank centralny,
- realizacja polityki kursu walutowego, ustalonej przez rząd w porozumieniu z RPP.
Do głównych zadań Rady Polityki Pieniężnej należy także korygowanie poziomu inflacji (czyli spadku wartości pieniądza w czasie) i jej kontrola , czego kluczowym narzędziem staje się dostosowywanie poziomu stóp procentowych do sytuacji rynkowej.
W sytuacji, gdy inflacja jest na wysokim poziomie, Rada Polityki Pieniężnej podnosi stopy procentowe, przez co wzrasta oprocentowanie kredytów, spada liczba inwestycji i konsumpcja, co za sobą pociąga wyhamowanie wzrostu cen, lub ich spadek.
Podobnie ma się sytuacja przy spowolnieniu gospodarczym, gdzie poziom inflacji jest zwykle niski. Rada Polityki Pieniężnej obniżając stopy procentowe zachęca inwestorów do zaciągania kredytów i pożyczek na nowe inwestycje, co powinno owocować pobudzeniem gospodarki i zwiększeniem tempa jej rozwoju.
Restrukturyzacja zadłużenia - jest obniżeniem kosztów jego obsługi. Następuje ona wówczas, gdy wysokość rat kapiałowo-odsetkowych przerasta możliwości płatnicze dłużnika. Może on wystąpić do instytucji finansowej o zmianę w sposobie naliczania rat, tak by były one niższe, przy jednoczesnym wydłużeniu okresu spłaty, o zmianę wysokości stóp procentowych lub o częściowe umorzenie długu do takiego poziomu, by możliwe było przywrócenie płynności finansowej dłużnika. Jest to możliwe wyłącznie za zgodą wszystkich wierzycieli. Sposobem na restrukturyzację zadłużenia jest konsolidacja kredytów.
ROR - skrótowe określenie rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego (patrz: rachunek bieżący oraz rachunek oszczędnościowy).
RRSO - skrótowe określenie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (patrz: rzeczywista roczna stopa oprocentowania)
Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania (w skrócie RRSO) jest liczona zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim i wyrażona jest w procentach. Przedstawia ona rzeczywisty koszt kredytu jaki poniesie kredytobiorca, z uwzględnieniem wszystkich opłat, prowizji i odsetek na rzecz banku. Wyliczenie następuje osobno dla każdego przypadku w odniesieniu do warunków kredytowania istniejących w momencie wyliczania. Jest w nim brana pod uwagę wysokość kredytu, czas spłaty zadłużenia, wszelkie koszty związane z jego udzieleniem. Pozwala na porównanie realnych kosztów kredytu w różnych bankach. Każdy bank ma obowiązek naliczenia rzeczywistej stopy oprocentowania, tak więc oferta banku z najniższą RRSO dla tych samych parametrów będzie najkorzystniejsza.
Spread walutowy - jest różnicą pomiędzy kursami kupna i sprzedaży walut, np. popularnych franków szwajcarskich i złotych w kwotowaniu banku. Należy wiedzieć, iż zaciągając kredyt hipoteczny w walucie obcej bank wypłaca go po (niższym) kursie kupna, zaś jego spłata następuje po (wyższym) kursie sprzedaży. Różnica na kursach powoduje, że w dniu wypłaty kredytu mamy do spłaty więcej kapitału, niż nam wypłacono.
Stopa procentowa - określa cenę, którą należy zapłacić za udostępnienie przez instytucje finansową danej sumy środków pieniężnych na wskazany w umowie czas. Cena ta jest z reguły wartością procentową od udostępnionej sumy. W terminologii finansowej wyróżniamy dwa rodzaje stóp procentowych:
- nominalną stopę procentową – naliczaną bez dodatkowych kosztów,
- realną stopę procentową – skorygowaną o przewidywaną inflację.
Z punktu widzenia rynku, największe znaczenie ma główna stopa procentowa, ustalana przez bank centralny, gdyż ustala ona koszt pieniądza na rynku międzybankowym.
Suma ubezpieczenia - zwana jest także sumą gwarancyjną lub limitem odpowiedzialności. Jest górną granicą odpowiedzialności finansowej towarzystwa ubezpieczeniowego za niekorzystne zdarzenie losowe ujęte umową ubezpieczeniową (polisą) zawartą z klientem. Wielkość tej kwoty jest również zapisana w umowie, co oznacza, że odszkodowanie nie może być od niej większe.
Przy zawieraniu umów o ubezpieczenie majątkowe, suma ubezpieczenia jest ustalana w oparciu o wartość ubezpieczanego majątku, ustalaną przez rzeczoznawcę. W przypadku ubezpieczeń dobrowolnych sumę ubezpieczenia ustala sam klient.
Przy ubezpieczeniach obowiązkowych sumę ubezpieczenia ustala zakład ubezpieczeń w porozumieniu z ubezpieczonym. W sytuacji gdy umowa ubezpieczenia obowiązuje przez dłuższy czas, może być ona, za zgodą osoby ubezpieczonej, objęta indeksacją. Oznacza to, iż suma ubezpieczenia będzie co roku podwyższana o kilka procent w celu zniwelowania negatywnych skutków inflacji, zmniejszających realną wartość ubezpieczenia w stosunku do wartości ubezpieczonego majątku. Pociąga to za sobą konieczność podwyższenia składki ubezpieczeniowej.




